1396/09/03
منابع و پتانسيلهاي شهرستان اهواز

1- رودخانه ها

الف) رودخانه کارون طولانی ترین رودخانه ایران  است که  شهر اهواز را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرده است . سرچشمه اصلی کارون از کوههای بختیاری است و از ناحیه شمال شهرستان و در محلی به نام بند قیر وارد اهواز می شود و از این شهر گذشته و به سمت جنوب پیش می رود.

ب) رودخانه كرخه كه از دامنه هاي جنوبي الوند سرچشمه  و پس از جاري شدن در استان و گذشتن از شهرستان شوش از شمال غربي و سپس از طرف غرب درمنطقه حميديه عبور و به سمت دشت آزادگان  ميرود.

ج ) رودخانه دز سرشاخه اصلي رودخانه دز را رودخانه بختیاری که از دامنه های جنوب شرقی اشترانکوه سرچشمه می گیرد و رودخانه سزار که از دامنه هاي جنوب شرقي شهرستان بروجرد سرچشمه میگیرد تشکیل می دهد . این رودخانه مرز شمالی شهرستان اهواز با شهرستان شوشتر را تشکیل می دهد.

 رودخانه دز پس از گذشت از شهرستان دزفول  وارد شهرستان اهواز ودر محل بندقير به رودخانه كارون متصل ميگردد كه پس از تلاقي  دو رودخانه دز ، كارون  رودخانه كارون بزرگ را تشكيل و پس از گذشت  شهرستان اهواز وارد شهرستان آبادان و خرمشهر ميگردد. 

مجموعاً   185 کیلومتر از مسیر رودخانه کارون ، 61 کیلومتر رودخانه کرخه و 5 کیلومتر از مسیر رودخانه دز در محدوده شهرستان اهواز واقع گردیده است.

 

2- بازرگانی و استقرار مراكز صنعتي و معدنی

از نظر صنعتی شهرستان اهواز شاهرگ حياتی استان خوزستان محسوب می شود ودر آن كارخانه‌هاي و كارگاه های‌بزرگ صنايع‌غذايی، معدنی، فلزی، شيميايی تاسيس شده است.  رونق كشاورزی و صنايع در منطقه سبب رونق بازرگانی‌شده و انواع توليدات صنعتی از قبيل فولاد ، ورق آهنی، لوله، پروفيل،  قطعات صنعتی ، چرم مصنوعی ، مخازن تحت فشار و مبدل‌های حرارتی، انواع آهن آلات، نفت و انواع فرآوده های نفتی ، محصولات بهداشتی و شوینده ، محصولات غذایی ، توليدات كشاورزی مانند‌ گندم، جو، تره بار، خرما و فرآورده های شیلاتی از مهم‌ترين صادرات اين منطقه به سایر استانها و یا خارج از کشور محسوب می شود.  

مراكز حساس و حياتي صنعتي از جمله شركت ملي حفاري ايران،  مجتمع فولاد ،  گروه ملي صنعتي فولاد ، شركت لوله سازي ، شركتهاي نفت و گاز ،  كشت و صنعت هاي  شمال شرق ، دهخدا و صنايع جانبي نيشكر در محدوده شهرستان اهواز واقع شده است و چهار شهرك صنعتي در اين شهرستان فعاليت مي نمايند . همچنین معادن ماسه سنگی و ماسه بادی (صنعتی) و منابع غنی نفت و گاز در حوزه شهرستان اهواز در حال بهره برداری است و بسیاری از واحدهای بهره برداری و تاسیسات مدیریت مناطق نفتخیز جنوب اعم از تاسیسات اکتشافی ، حفاری و تولید نفت و گازدر شهرستان اهواز استقرار یافته اند.

 

3- آموزش عالي

اهواز کنونی به دلیل وجود دانشگاههای بزرگ و معتبر از لحاظ آموزش عالی در جایگاه بسیار ممتازی در سطح کشور می‌باشد . اولین دانشگاه درمهرماه سال ۱۳۳۴ با نام دانشگاه جندی شاپور در شهر اهواز آغاز بکار کرد و اکنون مراکزآموزش عالی متعددي از جمله دانشگاه شهيد چمران  ، دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور ، دانشگاه پيام نور ، دانشكده نفت ، دانشگاه آزاد اسلامي اهواز و مركز تحصيلات تكميلي منطقه 6 ، دانشگاه جامع علمي كاربردي ، آموزشكده هاي صنعت برق ، آموزشكده  چمران و واحدهاي تابعه آنها در شهرستان اهواز مستقر و با ظرفيت كامل مشغول به آموزش دانشجويان  در مقاطع مختلف مي باشند.

 

4- كشاورزي

شهرستان اهواز داراي 214 هزار هكتاراراضي زراعي  آبي  كه معادل  35% سطح الارضي  كل استان ميباشد كه عمدتاً از طريق رودخانه هاي كارون ، كرخه ، دز مشروب ميشوند .  185 كيلومتر از مسير  رودخانه كارون،  61  كيلومتر  مسير رودخانه كرخه  و50  كيلومتر  از مسير رودخانه  از در محدوده شهرستان اهواز واقع گرديده است .

علاوه بر رودخانه هاي اصلي ذكر شده سطوحي از اراضي شهرستان نيز  از طريق رودخانه كرخه  نور،  شاوور،  شاخ كوپال  و كانال فصلي سلمان مشروب ميشوند.

از كل اراضي آبي شهرستان 30 هزار هكتار توسط شبكه آبياري كرخه،  3200 هكتار  توسط 161 حلقه چاه و درصدي نيز  توسط كشت و صنعت نيشكر مشروب ميگردندو تامين آب قسمت عمده اراضي آبي باقيمانده   بصورت  پمپاژ  سنتي  از رودخانه هاي صورت ميپذيرد.

 از دير باز كشاورزی در حوالی اهواز رواج فراوان داشته و سابقا زمين های رسوبی و حاصل خيز اهواز بوسيله سدهای بزرگ «بند قير» و سد اهواز آبياری می شده اند و در ساليان اخير بااحداث سدها و شبکه های آبیاری و زهکشی وسیع  اراضی فراوانی به زير كشت رفته اند. وبا توجه به اراضی وسیع مستعد کشاورزی و و اقلیم گرم که امکان کشت دوبار و بیشتر در سال را فراهم می آورد امکان گسترش آن نیز وجود دارد. از عمده ترين فرآورده های كشاورزی اهواز خرما، نيشكر، گندم، جو، برنج، ‌تره بار و محصولات گلخانه ای را می توان نام برد كه از اين ميان خرما، نيشكر و تره بار جنبه صادراتی دارند. همچنین با توجه به مراتع وسیع بویژه در شمال شرق و شمال شهرستان و آبگیرهای فراوان دامپروری نيز از فعاليت های قابل توجه اين شهرستان به شمار می رود كه البته عمده توليدات دامی به مصرف نيازمندی های محلی می رسد و مازاد آن به شهرهای مجاور صادر می گردد. در سالهای اخیر شهرستان اهواز رتبه اول تولیدات دامی را در استان خوزستان به خود اختصاص داده است و چندین مجتمع پرورش آبزیان از جمله بزرگترین مجتمع پرورش ماهی خاورمیانه (در منطقه خضريات) در حال فعالیت در شهرستان اهواز هستند .